درود بر شما !



اول : امروز مي خواهم درباره ي موضوع ترجمه شعر معاصر جهان در ايران بنويسم .



اصل اين مبحث را به اميد خدا مفصلا در آينده به صورت مقاله اي با نام ترجمه شعر و مشكلات آن در ايران ارايه خواهم كرد.
از همين جا تقاضا مي كنم كه صاحب نظران ، مطالب و راهنمايي هاي خود را دريغ نكنند و منابعي را که به نظرشان مي رسد معرفي فرمايند.

شايد خيلي از شما ها مشتاق آشنايي با فضاي شعر ديگر كشور ها و ترجيحا شعر معاصر آن ها باشيد.
حق هم داريد . براي اين كار دور راه وجود دارد كه در مقابل هر كدام موانعي سد راهتان است .
راه اول اين كه به كتاب هاي ترجمه شده مراجعه كنيد . به نظر خوب و آسان مي رسد. خوب ! با هزار زحمت كتاب هايي محدود تهيه مي كنيد . بيشتر آن ها را گروهي تشكيل مي دهند كه به منتخبي از آثار معاصر به اسم هاي مختلف پرداخته اند. غالبا با خواندن چند شعر از آن ها متوجه مي شويد كه موضوع هاي آن ها بسيار سطحي و خالي از عمق است . مثلا پند هاي رو و اميد دادن هاي روانشناس مابانه ( كه اين روز ها خيلي بسامد دارد) و ...
گروهي ديگر ترجمه هايي چند باره هستند از آثار شاعران نامي به وسيله افراد مختلف . براي مثال درسال 79 كتابي به بازار آمد به نام (غزل هاي شكسپير) با ترجمه ي منظوم آقاي بهنام مقدم ( م. رها) و شرح اشعار به انگليسي توط آقاي محمد همايون وش . از آن جايي كه متن اصلي هم در آن ذكر شده بود آن را تهيه كردم. شرح اشعار تا حدودي قابل قبول بود. اما در قسمت ديگر مترجم محترم به حساب خودشان ذوق به خرج داده اند و سعي كرده اند كه آن را با اوزان عروضي و قوافي شعر فارسي مزين كنند! باور كنيد هيچوقت نتوانسته ام تا آخر معني يك شعر را بخوانم . رعايت دستور زبان در حد اسف باري است وزن در بسياري ازبيت ها دچار مشكل شده است . قوافي و رديف ها‍ هم ( كه اصلا درست نيستند) گاهي بسيار خنده دار و گاهي بسيار زجر آورند .
براي نمونه بخوانيد:


The forward violet thus did I cgide
Seet thief whenc didst thou stael thy sweet that smells
If not from my love s breath ? The purple pride
Which on thy soft gheek for complexion dwells



بنفشه سرزنش گرديده از سويم كه اي دزد
اگر بوي خوش يارم نبردي پس چه كس برد

اگر رنگ رخت رنگ رگ يارم نباشد
چرا اينگونه پس رنگي زمخت از ارغوان خورد

خودتان قضاوت كنيد .
و گروه هاي ديگر...
گروه آخر كه بسيار نادرند كتاب هاي از شاعران نامي و صاحب انديشه اند با ترجمه هايي قابل قبول عرضه كرده اند.

خوب اين راه اول بود . راه دوم اين است كه خودتان با زبان اصلي آشنا باشيد و بتوانيد درحد و حدودي آن ها بخوانيد كه معمولا نمي توان به طور بايسته به معاني و زيبايي هاي متن پي برد و اين برمي گردد به برخورد آموزشي كه با ماشده است و برخوردي كه ما با آموزش داريم. . ولي به هر حال از هيچ بهتر است!
حالا بايد پاشنه كفش را كشيد و دنبال كتاب هاي زبان اصلي گشت كه آرزو بر جوانان عيب نيست!
فكر مي كنم با همين چند سطر با موضوع آشنا شده باشيد.پس لطف كنيد و با نظرات خود ياري گر بهبود اين مطلب باشيد.


دوم : همين ديشب چند شعر را از يك سايت شعر معا صر گرفته ام كه

يكي از آن ها را طبق معمول به همراه برگرداني شتابزده تقديم مي كنم . انتخاب به صورت اتفاقي است تا شما باز هم بينيد كه امروزه چگونه كتاب هايي در دنيا به چاپ مي رسد و بتوانيد با ادبيات غني خودمان - كه فقط از لحاظ تئوريك از ادب معاصر آن ها عقب است - مقايسه شان كنيد. به نظر من شعر معاصر ما با تمام خرده هايي كه بر آن گرفته مي شود هنوز هم از شعر ديگر ملل جلوتراست . مي گويم شعر چون در زمينه ي داستان وضع متفاوت

است.


The Soldier Born in 1983
Before he could walk he crawled
for all the world the way a soldier
slithered through New Guinea
or Vietnam.
I could almost see the rifle
in his crooked arms
as he went elbows and knees
across the kitchen floor.
He searched the house through
but could not find his gun.
Rose up on his hind legs
found the wood basket and
something comfortable like a weapon.
He turned with a happy grin
slew his family with a practised sweep
and exactly the right sound.



Jennifer Compton
Poetry Wales

Volume 39, Number 4
Spring 2004




سرباز متولد 1983

حتي پيش از آن كه بتواند راه برود
در تمام دنياي اطرافش گاگله مي كرد
شبيه يك سرباز كه در ويتنام يا گينه ي نو
سينه خيز مي رود
واقعا مي شد تفنگ را
وقتي روي زانو ها و ته آرنجش
كف آشپزخانه حركت مي كرد
در ميان بازوانش ببينم

تمام خانه را گشت
اما تفنگش را پيدا نكرد
بعد
با زحمت روي پاهايش بلند شد
و سبد چوبي را ديد
ازتوي آن چيزي شبيه اسلحه برداشت
با لبخندي برگشت
واعضاي خانواده اش را با حركتي مثل جارو كردن
با فريادي بلند
كشت.


(همان سربازي كه مادرش حالا منتظر تماس او از عراق است ؟!)